november 2022 | Door: Jeffrey Leichel | gemeente & burger

Kortsluiting bij verstrekken energietoeslag 
in Gemeente Apeldoorn. 

Inwoners van Apeldoorn die een inkomen hebben dat lager ligt dan € 1.943,93 netto per maand (130% van bijstandsnorm) komen in principe in aanmerking voor de eenmalige energietoeslag 2022 van in totaal € 1.300,00 

Maar wat nu als je daar net boven zit, maar om bijzondere redenen veel energie verbruikt? 

DE ZAAK VAN WERVEN

In de zaak Van Werven komen we zo’n situatie tegen. Het betreft een Apeldoorns gezin waarvan de vrouw deels in de WW zit (tot 1-1-2023) en de man door ernstige hartproblemen en zware slaapstoornissen is afgekeurd. Zij hebben samen een minderjarige dochter die meervoudig gehandicapt is en grotendeels thuis wordt verzorgd. Ze wonen in een huurhuis van Woonmensen, dat volgens een recente controle van een expert kwalificeert als een woning met het energielabel F. 

Door hun ongelukkige omstandigheden moet het huis vrijwel de gehele dag worden verwarmd en staan er verschillende medische apparaten in huis die gedurende het grootste deel van de dag flink stroom verbruiken. 

Omdat hun tienerdochter ook niet zindelijk is en al menstrueert, wordt er veel warm water gebruikt en heeft ze ook andere voorzieningen nodig die veel stroom verbruiken. 

3x AFGEWEZEN 

Het gezin Van Werven hoort van vrienden van de mogelijke energietoeslag en besluit ook een aanvraag te doen. De aanvraag wordt direct afgekeurd omdat het gezinsinkomen boven de norm ligt. Dat is op zich juist, maar het scheelt niet veel en juist door hun specifieke omstandigheden lijkt het redelijk om in hun situatie een uitzondering te maken. 

Verbaasd over de snelle afwijzing besluit het gezin bezwaar aan te tekenen. Ook het bezwaar wordt afgewezen, wederom uitsluitend op basis van het inkomen. De gemeente Apeldoorn heeft daarbij geen oog voor de bijzondere omstandigheden waarin het gezin zich bevindt. 

De afwijzingsbrief van zes kantjes bestaat vooral uit veel ingewikkelde juridische teksten waarmee wordt onderbouwd dat het inkomen boven de grens ligt en de toeslag daarom niet wordt toegekend. Met geen woord wordt ingegaan op de bijzondere omstandigheden van het gezin.

BIJZONDERE BIJSTAND

Wel wijst een ambtenaar het gezin op de mogelijkheid om via de afdeling Bijzondere Bijstand een aanvraag voor tegemoetkoming te doen. Daar kon wellicht maatwerk worden geleverd. Met goede hoop wordt de zaak ook daar voorgelegd, maar het resultaat is teleurstellend. 

Steeds weer ontbreekt de menselijke maat.

Ook hier wordt een energietoeslag afgewezen op basis van een kille berekening van het beschikbare inkomen. En ook hier weer geen oog voor de persoonlijke omstandigheden van het gezin.

Toevallig ontdekt het gezin Van Werven dat een ander gezin in Apeldoorn, met een hoger inkomen, een koophuis en geen bijzondere omstandigheden, de energietoeslag wel toegekend heeft gekregen. Die toekenning zou gebaseerd zijn op het feit dat een van die partners een studieschuld heeft waarop wordt afgelost.

Het gezin Van Werven besluit vervolgens om dan maar hun zaak voor te leggen aan de onafhankelijke bezwaarschriftencommissie in Apeldoorn. Het gezin Van Werven heeft namelijk ook een schuld waar een flink bedrag per maand op moet worden afgelost. Dat was ook ingevuld op het aanvraagformulier. 

DE ONAFHANKELIJKE BEZWAARSCHRIFTENCOMMISSIE 

Eind oktober wordt Van Werven opgeroepen om voor de commissie te verschijnen. Bij binnenkomst moet iedereen mijlenver uit elkaar zitten en handen worden niet gegeven. Het was alsof ze nog allemaal in de lockdownfase leefden. 

Voor inwoners komt dit allemaal erg koud en afstandelijk over, waardoor een gespannen sfeer ontstaat. Alsof je voor de rechtbank moet verschijnen. De onafhankelijke bezwaarschriftencommissie bestaat uit drie personen en de gemeente wordt vertegenwoordigd door twee personen, waaronder mevrouw Den Besten, die het College (Burgemeester en Wethouders) vertegenwoordigt en een juridische achtergrond heeft. 

Het voelde alsof hij voor de rechtbank moest verschijnen.

De leden van de onafhankelijke bezwaarschriftencommissie waren erg vriendelijk, maar een tikkeltje formeel. Hun eerste vraag aan de heer Van Werven was of hij zijn zaak kon toelichten. 

Dit zou echt anders moeten. Je wordt als inwoner in zo’n grote zaal overvallen door 5 mensen en de formele en wat afstandelijke sfeer. Dat is heel stressvol voor een inwoner.
Maar het moet gezegd, de heer Van Werven houdt een zeer sterk pleidooi voor zijn zaak en weet de kern ervan helder over te brengen. 

EXCELMANAGEMENT OF MENSMANAGEMENT?

De kern van zijn zaak is dat alleen naar cijfers wordt gekeken en niet naar de situatie achter de cijfers. De mens achter de cijfers. Het gaat hier toch in essentie om een toeslag voor mensen die in problemen komen door de hoge energierekening? 

Dat kon Van Werven overtuigend aantonen. De slecht geïsoleerde woning van Woonmensen, de zware ziekte van Van Werven zelf, hun hulpbehoevende dochter, een lening waarop ze nog afbetalen. De commissieleden zijn zichtbaar onder de indruk van zijn betoog. 

Een slapend artikel?

Een lid van de bezwaarschriftencommissie vraagt vervolgens aan mevrouw Den Besten of er wel eens op artikel 6 van de ‘Beleidsregels Eenmalige energietoeslag 2022 gemeente Apeldoorn’ wordt getoetst. Dat artikel gaat over de hardheidsclausule. Dat is een clausule die de mogelijkheid biedt om af te wijken van de basisregel, indien dringende redenen hiertoe noodzaken. 

Mevrouw Den Besten reageert dat ze niet weet of de zaak van Van Werven hieraan is getoetst. Zij geeft meerdere keren aan dat het College strikte regels voor de uitvoering van de energietoeslag heeft meegegeven aan de behandelende ambtenaren. Alles boven de norm van 130% wordt afgewezen. 

Op de vraag of ze een zaak kent waar wel is toegewezen op basis van artikel 6 werd ontkennend gereageerd. Ook is het mevrouw Den Besten niet bekend of, wanneer en hoe aan de hardheidsclausule wordt getoetst. 

De reden waarom een ander Apeldoorns gezin met een hoger inkomen wel de energietoeslag heeft gekregen kan zij ook niet verklaren, want ze kent de zaak niet. Bovendien, zegt ze, is dat privacygevoelige informatie, dus dat wordt sowieso niet gedeeld.  

HUISWERK 

De commissie is echter geïnteresseerd wat er in deze bijzondere situatie gebeurt als er wel aan artikel 6 wordt getoetst. Afgesproken wordt dat mevrouw Den Besten binnen twee weken met een reactie komt op de vragen over de hardheidsclausule en of het gezin Van Werven op basis van die hardheidsclausule toch nog de energietoeslag kan krijgen. 

Mocht dat niet het geval zijn, dan buigt de bezwaarschriftencommissie zich nog eens over de zaak en komt met een aanbeveling voor de gemeente. Dat duurt enkele weken. 

Ondertussen zit het gezin Van Werven met een onvermijdelijk hoog energieverbruik en dito kosten. De definitieve uitspraak in deze zaak wordt vlak voor de Kerstdagen verwacht. Misschien dat er van de gemeente iets onder de boom ligt dit jaar voor het gezin Van Werven, waardoor ze met een iets geruster gevoel de winter in kunnen. 

EEN BREDER PROBLEEM
Inmiddels is duidelijk dat het gezin Van Werven niet alleen staat. Op 29 oktober 2022 verscheen dit artikel op nu.nl. Chronisch zieke patiënten worden extra hard geraakt door de energiecrisis. 

Deze zaak roept dan ook de vraag op of er niet meer Apeldoorners zo tussen wal en schip geraken. Het is een onderwerp dat aandacht verdient in het College en de Gemeenteraad. Maar is er daar ook iemand die het oppakt voor deze groep inwoners? Of houden ze gewoon blind vast aan de 130% norm?

Kosten van dit artikel: € 350,00
Ontvangen donaties: € 7,50 (per 1-11-2022)
Artikelnummer: 2022-11-01