Januari 2023 | Door: Jeffrey Leichel | gemeente en burger

Niet verkopen maar slopen! 

Het geBAKkeleiHUISJE in Klarenbeek 

Een bakhuisje aan de Kuipersmaat in Klarenbeek is de inzet van een confrontatie tussen de gemeente Apeldoorn en Liane Buitenhuis en haar partner Mathijs Rademaker. 

We schrijven 1998. Liane en Mathijs besluiten hun stadswoning in Arnhem te verruilen voor een heerlijk landelijk avontuur in de gemeente Apeldoorn. Ze kopen een boerderij met flink wat grond aan de Kuipersmaat 20, dat in de zuidwestelijke kom van knooppunt Beekbergen ligt. 

Aan de boerderij zit ook een kleine woning vast, ook wel een bakhuisje genoemd. Vroeger werden in dit soort huisjes brood en koek gebakken. De vorige bewoners hadden er een woonhuisje van gemaakt en de kavel gesplitst, waardoor het een zelfstandige woning werd (nummer 22) die ze vervolgens particulier verkochten.

Drastische wendingen

Boerderij-eigenaren Liane (52) en Mathijs (58) zijn een hartelijk en open stel en hebben twee zonen (20 en 23). Liane is een echte paardenvrouw en Mathijs is een onafhankelijke Trucker met een eigen vrachtwagen en transportbedrijf, dat ook op het terrein is gevestigd. 

Toen ze de boerderij kochten was hun droom om op het terrein ooit een stoeterij te beginnen. Maar het leven liep anders. 

In 2010 dienden ze hun investeringsplan voor de stoeterij in bij de bank. Maar omdat Nederland toen in een kredietcrisis was beland wilde geen bank het project financieren, waardoor hun droom niet verder dan het papieren plan kwam.

Zeven jaar gelden, toen de economie weer begon aan te trekken en waardoor de stoeterij plannen weer actueel werden, werd Liane’s liefde voor paarden (ze hebben er enkele) haar bijna fataal. 

Ze werd vol in het gezicht getrapt door een van haar paarden en is daardoor een deel van haar bottenstructuur in het gezicht kwijtgeraakt. Het herstel daarvan heeft jaren geduurd.

Een reconstructie van haar juk -en kaakbeen blijkt helaas niet haalbaar. Op jonge leeftijd heeft Liane namelijk kanker gehad en door de bestraling is de kwaliteit van haar gebeente niet meer sterk genoeg voor zo’n reconstructie.

In 2021 overleed de moeder van Liane, waarmee ze een zeer hechte band had. Middenin de rouw daarvan begon de stressvolle affaire met de gemeente over de toekomst van het bakhuisje.

Het pittoreske huisje, inclusief garage, wordt als het ware omarmd door de boerderij. Er is een vaste verbinding tussen de boerderij en het bakhuisje en de buitenmuren van het bakhuisje zijn deels binnenmuren van bijgebouwen die op de kavel van Liane en Mathijs staan.

De beerput van het huisje ligt zelfs in een van de bijgebouwen op hun kavel.

Toen Liane en Mathijs de boerderij in 1998 kochten wilden ze ook graag het zelfstandige bakhuisje kopen, maar de toenmalige eigenaar had geen interesse om het te verkopen.  

Na ongeveer anderhalf jaar besloot de eigenaar het bakhuisje toch te verkopen, maar aan iemand uit haar eigen netwerk. Later werd duidelijk dat dit al langere tijd was toegezegd door de toenmalige eigenaar, waardoor Liane en Mathijs achter het net visten.

Geld als water om alles op te kopen

Hoe het bakhuisje in handen van de gemeente kwam
Vanaf 2001 heeft de gemeente Apeldoorn in de directe omgeving van de Kuipersmaat (het gebied tussen de A50 en Kanaal Zuid) een zeer actief opkoopbeleid gevoerd. In die tijd was de gemeente diep in grondspeculatie betrokken. 

Door de kredietcrisis in 2009 werden op veel aangekochte gronden en gebouwen ineens zware verliezen geleden. Het hierdoor opgelopen tekort van 200 miljoen euro zorgde bijna voor het faillissement van onze gemeente.

Het gebied waar Liane en Mathijs wonen had tot 2008 bijzondere aandacht van de gemeente. De gemeente wilde in dat gebied namelijk een groot industrieterrein realiseren. 

Dat was eerder ergens anders gepland, maar door het bij veel Apeldoorners bekende Reesink schandaal, dat uiteindelijk tot de val van het college van burgemeester en wethouders heeft geleid, werd uitgeweken naar het gebied waar Liane en Mathijs wonen.

Van 2001 tot 2008 kregen de bewoners en grondeigenaren in het gebied waar Liane en Mathijs wonen daarom een voorkeursrecht door de gemeente opgelegd. Dat hield in dat bij verkoop van grond en/of woningen, de gemeente als eerste een aankoopbod mocht doen.

En zo gebeurde het dat het bakhuisje in 2007, vlak voor het uitbreken van de kredietcrisis, door de toenmalige eigenaar is verkocht aan de gemeente voor een uitzonderlijk hoge prijs. Liane en Mathijs hadden geen schijn van kans om daar tegenop te bieden en visten voor de tweede keer achter het net.   

Van koop naar huur
Nadat het bakhuisje enige tijd leeg had gestaan (de kredietcrisis was inmiddels uitgebroken) werd het door de gemeente, als nieuwe eigenaar, verhuurd aan de gepensioneerde Klaas (fictieve naam, echte naam bekend bij de redactie), die daar tot 2021 heeft gewoond en op 82-jarige leeftijd naar een seniorenwoning is vertrokken.

In de ca. 13 jaar dat Klaas in het bakhuisje heeft gewoond heeft hij vaak verzoeken ingediend bij de gemeente om onderhoud aan het bakhuisje te plegen. Daar is vrijwel nooit iets mee gedaan, waardoor de kwaliteit van het bakhuisje langzaamaan steeds verder achteruit ging.

Na een daklekkage, waardoor er water in de meterkast stroomde en tot een ramp had kunnen leiden, trok de oude baas de stress van de woningproblemen niet meer en besloot te vertrekken.

Van huur naar sloop
Toen Liane en Mathijs hoorden van het vertrek van Klaas, namen ze direct contact op met de gemeente. Hun zonen wilden heel graag in het huisje wonen. Ze kenden het huisje goed omdat ze Kees vaak hielpen met de tuin en klusjes in huis. 

Ze hadden veel onderhoud gedaan dat de gemeente als verhuurder eigenlijk had moeten doen, maar niet uitvoerde. Het gezin was bereid om het bakhuisje verder op te knappen en het onderhoud grotendeels over te nemen van de gemeente.

Maandenlang werd er contact gezocht met de gemeente, maar ze werden steeds van het kastje naar de muur gestuurd. Totdat ze een bericht ontvingen van de gemeente dat als een mokerslag aankwam bij het gezin. 

De gemeente had besloten op korte termijn het bakhuisje te slopen!

Doorverwijzen en verzwijgen
De sloop zou ingrijpende gevolgen hebben voor hun boerderij, die deels is verbonden met het bakhuisje. Liane en Mathijs wilden weten waar ze aan toe waren, maar niemand gaf antwoord bij de gemeente. 

Ten einde raad vroegen ze een gesprek aan met burgemeester Ton Heerts in de hoop meer duidelijkheid te krijgen. Waarom moest het bakhuisje worden gesloopt en wat betekende dat voor hun eigen boerderij? 

De burgemeester verwees het verzoek voor een gesprek door naar een andere ambtenaar, die het weer doorverwees naar een andere ambtenaar. Pas nadat Liane die contactpersoon tot drie keer toe had gebeld heeft een kort gesprek plaatsgevonden waar niets uitkwam. Na maanden waren ze weer terug bij af. 

Op de vraag waarom er gesloopt moest worden is nooit een duidelijk antwoord gekomen, behalve dat de gemeente uiteindelijk meldde dat de onderhoudskosten te hoog waren en ze al langer van plan waren het huisje te slopen omdat de renovatiekosten (door de gemeente geschat op ca. € 150.000 tot € 200.000) hoger waren dan de sloopkosten van het huisje (volgens de gemeente ca. € 25.000). 

Om verschillende redenen is dat echter een onbegrijpelijke beslissing. Zo had de gemeente al nooit fatsoenlijk onderhoud uitgevoerd en is er momenteel een gigantisch tekort aan woningen. Waarom ga je dan juist nu woonruimte slopen? 

Ook de renovatiekosten zijn een groot vraagteken. Het zijn slechts theoretische inschattingen en Liane en Mathijs, die de woning van boven tot onder goed kennen, geven aan dat dit veel te hoog is. 

Ook de kosten voor sloop zijn onduidelijk. Is dat inclusief het verwijderen van de beerput op hun terrein en herbouw van de schuur waarin de beerput ligt? En hoe zit het met de kosten van gedeeltelijke sloop en herbouw van hun boerderij, die deels vast verbonden is met het bakhuisje? 

Recent is door de Apeldoornse coalitie (VVD, Lokaal Apeldoorn, Groenlinks, SGP en SP) besloten om in dit gebied een compleet nieuw dorp te laten verrijzen. Het nieuwe dorp Beekbergsebroek moet straks 3.000 woningen herbergen. Heeft de sloop niet juist daarmee te maken? 

Kunnen Liane en Mathijs nog wel in hun eigen boerderij blijven wonen? De volstrekte onduidelijkheid van de gemeente zorgt voor grote onrust bij het gezin.  

Het asbest dak wordt door de gemeente vervangen met een Gamma-zeiltje 

Levensgevaarlijk herstel lekkage
Ondertussen speelde nog steeds het probleem van de lekkage, waardoor de vorige bewoner was vertrokken. Na veel heen en weer gebel en ge-mail en contacten met allerlei verschillende ambtenaren, met vaak verschillende meningen, besluit de gemeente toch maar de lekkage in het bakhuisje te herstellen. 

Ze verwijderen professioneel het dakdeel waaronder de meterkast staat en het dak van de garage, die beide asbest bevatten. 

Maar als het op herstel aankomt wordt het dakdeel van het bakhuisje voorzien van een goedkoop Gamma-zeiltje en wordt aan het verwijderde dak van de garage helemaal niets gedaan. Dat is nu een groot gapend gat! 

De regen stroomt rechtstreeks de garage in en van daaruit richting de achterliggende schuur van het gezin. Het blauwe zeiltje op het dak van het bakhuisje hield het ook niet lang vol, waardoor er weer lekkage bij de meterkast ontstond. 

Als het bakhuisje in de fik vliegt en het vuur slaat over naar het rieten dak van de boerderij is het leed niet te overzien. 

Voor de veiligheid van het gezin en de boerderij herstelt Mathijs ten einde raad zelf het dak van het bakhuisje maar. Op eigen kosten wordt het dakdeel van het huisje voorzien van fatsoenlijk plaatmateriaal. 

De gemeente doet er allemaal laconiek over. Het bakhuisje moet toch gesloopt worden, daar is geen discussie over mogelijk, zo is steeds weer hun standaard terugkoppeling. 

Interessant genoeg mogen, na verzoeken van het gezin, de zonen van Liane en Mathijs voorlopig het bakhuisje huren van de gemeente op basis van een anti-kraak overeenkomst. Daartoe werd in december 2021 besloten en na een flinke opknapbeurt, die het gezin zelf en op eigen kosten doet, trekken de mannen in februari 2022 in het bakhuisje. 

De gemeente gaf aan nog terug te komen op de sloop als alle plannen in de buurt concreet waren. Eerder was door de gemeente besloten om alvast de garage te slopen vanwege het open dak, maar daar kwam de gemeente later weer op terug, die kon gewoon blijven staan. Mathijs mocht er echter absoluut niet zelf een dak op leggen! 

De sloop wordt doorgezet
Even was er een lichtpuntje toen Liane en Mathijs halverwege 2022 bericht ontvingen van de gemeente dat er een technische bouwkeuring moest worden uitgevoerd. Zou dat de opmaat kunnen zijn naar behoud van het bakhuisje en de definitieve verhuur ervan aan hun kinderen? Waren alle telefoontjes en e-mails toch niet voor niets geweest? 

De technisch inspecteur komt inderdaad op het afgesproken moment opdagen. Liane wil hem meenemen naar nummer 22, maar dan zegt de inspecteur; nee, ik kom het bakhuisje niet inspecteren, ik kom jullie boerderij inspecteren! 

Verbouwereerd stuurt Liane de inspecteur weg, die de boerderij al van alle kanten had gefotografeerd en dat vervolgens ook binnen wilde doen. Wie had in vredesnaam die opdracht verstrekt? Voor nota bene onze eigen woning! Zijn ze nu echt volledig doorgedraaid daar bij de gemeente? 

Tot verbazing van het gezin ontvingen ze in november 2022 bericht dat het bakhuisje nog voor het einde van het jaar wordt gesloopt. Inmiddels is dat door de gemeente, zonder reden overigens, uitgesteld naar eind januari 2023. 

Ook wil de gemeente nu snel alle nutsvoorzieningen van het bakhuisje afsluiten. Maar de jongens wonen er, met toestemming van de gemeente, net 9 maanden in en het bakhuisje is van binnen prachtig opgeknapt door het gezin. 

Waarom wil de gemeente het bakhuisje persé nu slopen? Wat vertellen ze niet aan het gezin? Concrete plannen voor de directe omgeving zijn er nog steeds niet. En de sloop van het bakhuisje levert geen enkel voordeel op voor de gemeente, alleen maar extra kosten. 

Wat na de sloop overblijft is een braakliggend stukje grond, waar de gemeente niets mee kan. Nieuwbouw op deze plek is ook volstrekt onlogisch vanwege de ligging en verbinding met de boerderij. 

Een laatste noodroep
Op 15 november 2022 schrijft Liane een uitgebreide persoonlijke en emotionele brief aan burgemeester Ton Heerts, die ze aangetekend verstuurd. Ze wil vooral duidelijke antwoorden, voor transparantie en vooral ook voor rust, na alle tegenslagen van de laatste jaren.
 

Ze wil weten wat de echte plannen zijn. Worden ze straks ook ontzet uit hun eigen boerderij, net als de boeren, zodat er allemaal woningen kunnen komen op hun kavel? 

Wie garandeert dat de sloop geen onherstelbare schade aan hun boerderij tot gevolg heeft? Waarom moet überhaupt een goed bewoonbaar huis tegen de vlakte in de huidige woonmarkt? 

Tot nu toe heeft burgemeester Ton Heerts niets van zich laten horen.

De emoties lopen hoog op tijdens ons gesprek. Ik heb te doen met het gezin. Het gaat je ook niet in de koude kleren zitten om steeds bang te moeten zijn of je nog wel in je eigen huis kunt blijven wonen. 

Veel vragen blijven op tafel liggen. We filosoferen nog wat na over de mogelijke plannen van de gemeente. En passant komt nog voorbij dat recent een 5G mast in hun directe omgeving is geplaatst. Ook zonder enig overleg met de buurtbewoners. Ik kan het bijna niet geloven, maar de mast staat er echt. 

Het is inmiddels schemer, we ronden ons gesprek af en ik verlaat het gezin. Bij het wegrijden werp ik nog een blik op het bakhuisje. De laatste zonnestralen reflecteren op de witte voorgevel van het huisje, alsof ze nog even de pracht ervan willen laten zien. 

Onderweg terug naar het tunneltje onder de A1 door denk ik terug aan het gesprek, de angst, de teleurstelling en het onbegrip bij het gezin. 

Eén vraag blijft ook bij mij levensgroot hangen. WAAROM? 

Het antwoord blijft uit, ik ontvang zelfs geen bevestiging van ontvangst. Nadat ik een reminder stuur wordt mijn e-mail vrijwel direct beantwoord door de woordvoerder van de gemeente. Maar dat is het algemene antwoord dat Liane en Mathijs al zo vaak hebben gehoord. 

Op de detailvragen wordt niet ingegaan, waardoor ik deze nogmaals stel.

Het antwoord volgt een week later, wederom door de woordvoerder. Daaruit wordt duidelijk dat het bakhuisje in 2007 door de gemeente is gekocht voor € 270.000, ruim boven de dan geldende marktprijs.

Ook wordt duidelijk dat het bakhuisje in 2007 is gekocht met de intentie om het op termijn te slopen vanwege de plannen voor het industrieterrein. Omdat in de daaropvolgende jaren het plan voor een industrieterrein wordt vervangen door het plan van een nieuw dorp is de sloop enige jaren uitgesteld volgens de woordvoerder, maar ze geeft aan dat dit nu echt moet plaatsvinden.

Het antwoord op de vraag waarom er persé nu gesloopt moet worden en waarom er geen ruimte is om in overleg te gaan met het gezin om over alternatieven te praten blijft uit.

Direct na deze mailwisseling worden Liane en Mathijs pro-actief door de gemeente benaderd om een gesprek aan te gaan. Al snel blijkt dat dat gesprek maar één doel heeft. De snelle sloop van het bakhuisje. Er is geen enkele ruimte om te praten over verdere verhuur of verkoop van het bakhuisje aan het gezin. Alle aangedragen alternatieven worden direct afgekapt.

Onduidelijkheid troef
Wie zich verdiept in de plannen voor het nieuwe dorp Beekbergsebroek leert dat het deel waar Liane en Mathijs wonen is gereserveerd voor ruim opgezette grotere woningen. Wat wil de gemeente dan toch met dat kleine stukje grond dat is ingekapseld in de kavel van Liane en Mathijs?

Daarnaast blijkt uit verdere gesprekken die Liane en Mathijs inmiddels hebben gehad met andere ambtenaren, dat er voorlopig nog geen concreet plan ligt voor de inrichting van dit gebied. Er wordt aangegeven dat dit nog wel enkele jaren kan duren.

Op nieuwe verzoeken van Liane en Mathijs om met de burgemeester en wethouders om tafel te gaan wordt niet gereageerd. Sterker nog, dat verzoek is zonder enige toelichting eenzijdig in het e-loket inmiddels op 'afgewikkeld' gezet. De volgende klap in het gezicht van het gezin. 

De Apeldoornse ambtenaren willen maar één ding. Snel om tafel met het gezin om het proces van de sloop en het herstel van hun woning en schuur te bespreken. Er moet gesloopt worden en wel zo snel mogelijk. Het eenzijdige gepush van de ambtenaren drijft het gezin tot wanhoop.   

Het blijft volstrekt onduidelijk waarom er geen enkele ruimte is om over behoud van het bakhuisje te praten. De enige logische conclusie is dan, dat er al plannen zijn voor de bewuste kavel. Maar wat die plannen zijn blijft een groot mysterie.

Belastinggeld
Het bakhuisje werd indertijd ruim boven de marktprijs door de gemeente gekocht voor € 270.000. Daar komt nu minstens € 25.000 tot € 50.000 bij voor sloop van het huisje en herstel van gebouwen van het gezin. 

Na verrekening van huurinkomsten en kosten in de afgelopen jaren gaat deze sloop de Apeldoornse belastingbetaler tenminste € 225.000 kosten én wordt een Apeldoorns gezin jarenlang in onzekerheid gestort wat er uiteindelijk met de kavel gaat gebeuren en of ze nog wel in hun boerderij kunnen blijven wonen. 

Het is niet moeilijk, zelfs als leek, om vast te stellen dat nieuwbouw van bijvoorbeeld een appartementencomplex of een ruim opgezette woning op deze ingekapselde kavel zo goed als uitgesloten is.

Dus blijft de vraag; waarom slopen, waarom nu?

Het laatste redmiddel voor Liane en Mathijs zijn de raadsleden in Apeldoorn die zich deze zaak aantrekken en voor de menselijke oplossing gaan. Dat is of verkoop van het huisje aan het gezin, of in goed overleg verhuren aan de zonen totdat er concrete en goedgekeurde plannen liggen voor de directe omgeving.

Wie wordt hun redder in nood?